Çevreci Bir Devlet Projesi: Cide HES

2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı yasa ile de DSİ Genel Müdürlüğü’nün elinde bulunan tüm HES projeleri, özel sektöre açıldı. Kastamonu Cide HES de bu projelerden biri. Bir başka deyişle Orya Enerji’nin “Yap, İşlet, Devret” esasına göre yapımını ve 49 yıllığına işletmesini aldığı Cide HES, kamulaştırılmış arazi üzerine yapılan bir devlet projesi. Cide HES tamamlandığında çevreyi koruyarak yapılmış örnek santrallerden biri olacak.

Türkiye enerji konusunda dışa bağımlı bir ülke. Bu bağımlılıktan ancak kendi kaynaklarını kullanarak kurtulabilir. Bilindiği gibi, yenilenebilir başlıca enerji kaynakları; su, güneş, jeotermal ve rüzgardır. Bugün Türkiye doğalgazı dışarıdan almakta, güneş ve rüzgar enerjileri ise yeterli elektrik üretimini sağlayamamaktadır. Örneğin tüm ülkeye boydan boya rüzgar gülleri yapılsa bile, ancak Türkiye’nin mevcut elektrik ihtiyacının yüzde 7’si karşılanabilmektedir. Bu nedenle ülkemizin enerji ihtiyacını karşılayabilecek en uygun yenilenebilir enerji kaynağı sularımızdır.

Bu perspektiften hareketle 1980’li yıllarda devlet tarafından Türkiye'deki enerji santrallerinin projeleri yapılmıştır. Devletin finans kaynakları yeterli olmadığından uzun süre raflarda bekleyen bu projeler, 2000’li yılların başından itibaren ihale ile özel sektöre açılmıştır. Orya Enerji’nin üstlendiği Cide HES projesi de bunlardan biridir.

Doğaya ve insana verdiği değerle ön plana çıkan Orya Enerji, Cide HES projesini doğaya zarar vermeden, yasalar çerçevesinde tamamlayarak bir an önce hizmete açmayı hedeflemektedir. Proje kapsamında mevcut hiçbir yapı su altında veya inşaat alanında kalmamaktadır.

İnşaat alanında, bilim insanlarının gözetim ve denetiminde özenle toplanan endemik bitki örnekleri, inşaat bitiminde belli bir peyzaj projesi çerçevesinde yeniden dikilmek üzere Orya Enerji’nin seralarında muhafaza edilmiştir. Proje tamamlandığında dereye yaz aylarında 1130 litre/saniye su verilecektir ve derenin doğal yaşamında bir değişiklik olmayacaktır.’’

Devletin çizdiği Cide Hes Projesi doğrultusunda, Orman Bölge Müdürlüğü tarafından işaretlenen 7 bin 643 ağaç kesilmiştir. Orya Enerji Cide Orman İşletmesi’ne bu ağaçların yerine yeni dikim yapılması için 182 bin lira peşin ödeme yapmış, bunlardan çıkan odun bölgedeki ihtiyaç sahiplerine bedelsiz olarak dağıtılmıştır. Üretime geçtiğinde Cide HES, yılda 69,5 milyon kilowattsaat kWh elektrik üreterek, 35 bin evin ve toplam 140.000 nüfusun elektrik ihtiyacını karşılayacaktır.

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Cide HES Ruhsat Dokümanı
yukarı git
Türkiye ve HES'ler İklim Değişikliği ile Mücadele ve HES'ler Arz Güvenliği ve HES'ler Çevreci Bir Devlet Projesi